การผลิตมะนาวนอกฤดูแบบวงบ่อซีเมนต์

การผลิตมะนาวนอกฤดูแบบวงบ่อซีเมนต์

มะนาวเป็นพืชเศรษฐกิจที่มีราคาสูง และออกสู่ตลาดน้อยในช่วงเดือน มีนาคม และเมษายน ของทุกปี  เกษตรกรจึงพยายามผลิตมะนาวให้ออกผลผลิตในช่วงดังกล่าวซึ่งจะทำให้มีรายได้ที่คุ้มค่ามาก  การผลิตมะนาวให้ออกนอกฤดู นั้น มีหลายวิธี แต่ที่มีประสิทธิภาพมากที่สุดคือการผลิตแบบในวงบ่อซีเมนต์ 

มะนาวจะมีอายุการเก็บเกี่ยวผลผลิตอยู่ในช่วง 4-5 เดือน ซึ่งจะนับอายุตั้งแต่ดอกมะนาวเริ่มบาน เราจึงใช้ระยะเวลาดังกล่าวในการกำหนดให้มะนาวออกดอก  ดังนั้นถ้าจะให้มะนาวออกผลผลิตในช่วงเดือนมีนาคม – เมษายน จึงต้องบังคับมะนาวให้ออกดอกเดือนตุลาคม – พฤศจิกายน โดยการควบคุมการให้น้ำ  กล่าวคือ มะนาวจะออกดอกเมื่อมีการงดการให้น้ำช่วงระยะหนึ่ง หรือประมาณ 1 -  2 สัปดาห์ ใบมะนาวจะเริ่มเหี่ยว ให้สังเกตที่ใบจะร่วงประมาณ 10 -20  แล้วจึงทำการให้น้ำเต็มที่ทุกวัน  มะนาวจะเริ่มออกใบอ่อนพร้อมดอกมาพร้อมกัน   บางช่วงที่เราจะทำการงดน้ำ เพื่อจะให้มะนาวเหี่ยว กลับมีฝนตกเราจะไม่สามารถบังคับมะนาวให้ขาดน้ำได้ จึงแนะนำให้ใช้พลาสติกคลุมโคนต้นไม่ให้น้ำฝนตกเข้าไปในวงบ่อ ซึ่งจะทำให้มะนาวขาดน้ำได้แม้จะมีฝนตก   

ปัจจัยหลักในการผลิตมะนาวในวงบ่อซีเมนต์ นั้น ต้องมีแหล่งน้ำที่สามารถใช้ประโยชน์ได้ตลอดทั้งปีเพราะจะใช้วิธีบังคับน้ำให้มะนาวออกดอกในช่วงที่ต้องการ (ช่วงเดือน ตุลาคม – พฤศจิกายน) และวัสดุที่จะต้องเตรียมก่อนการปลูก พร้อมทั้งวางผังการปลูก ซึ่งการปลูกในวงบ่อซีเมนต์นั้นถ้ามีพื้นที่จำกัด สามารถวางวงบ่อแบบแถวคู่ ซึ่งจะทำให้ประหยัดพื้นที่และจะได้จำนวนวงบ่อซีเมนต์เพิ่มมากขึ้น พื้นที่จะปลูกมะนาวควรเป็นพื้นที่โล่งแดดส่องถึง เพราะมะนาวเป็นพืชที่ชอบแดดจัด

การเตรียมอุปกรณ์

                1.วงบ่อซีเมนต์ขนาดกว้าง 80 เซนติเมตร สูง  40  เซนติเมตร มีรูระบายน้ำข้างวงบ่อ 3 – 4 รู พร้อมฝารองด้านล่างขนาดเท่าวงบ่อเพื่อจะรองก้นวงบ่อซีเมนต์ไม่ให้รากมะนาวแทงรากลงในพื้นดิน ถ้ารากมะนาวแทงรากลงดินได้ จะไม่สามารถบังคับมะนาวให้เหี่ยวได้

    2.ดินผสมปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก โดยใช้อัตราส่วน ดินร่วน 3  ส่วน ปุ๋ยหมัก  2  ส่วน  หรือ ดินร่วน 3  ส่วน ปุ๋ยคอก 1  ส่วน   แต่ถ้าเป็นดินเหนียว ให้ใช้ดินเหนียว  3 ส่วน ปุ๋ยหมัก  2  ส่วน แกลบดำ  1  ส่วน

    3.ระบบการให้น้ำ สามารถให้น้ำแบบสายยางรดในวงบ่อ หรือ ให้น้ำแบบมินิสปริงเกอร์ซึ่งใช้ท่อ PE ขนาด 20 – 25 มิล วางพาดทอดบนวงบ่อซีเมนต์ได้เลย แล้วเจาะสาย PE ที่ต้นมะนาวได้เลย

    4. กิ่งพันธุ์มะนาว ซึ่งจะเป็นกิ่งตอนที่สมบูรณ์

    5. ไม้ค้ำยัน ซึ่งจะมีความยาวประมาณ  1  เมตร ค้ำยันมะนาวช่วงปลูกใหม่

    6. แรงงานในการที่จะนำดินที่ผสมแล้วใส่ลงในบ่อซีเมนต์

ขั้นตอนการผลิตมะนาวนอกฤดู

ขั้นตอนการผลิตมะนาวนอกฤดู

          การทำมะนาวนอกฤดูให้ได้ผลดีนั้นต้องมีการเตรียมต้นมะนาวให้สมบูรณ์ เมื่อถึงเวลาบังคับให้มะนาวออกดอกจะทำให้มะนาวออกดอกติดผลดก ระยะเวลาในการบังคับให้มะนาวออกนอกฤดู ก็คำนวณจากช่วงออกดอกจนถึงเก็บเกี่ยว โดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 5 เดือนถึง 5 เดือนครึ่ง ดังนั้นถ้าจะให้ขายได้ราคาดีก็ต้องให้มะนาวออกดอกช่วงเดือน ตุลาคม จนไปเก็บเกี่ยวช่วงเดือนมีนาคมซึ่งราคามะนาวจะแพงมาก  ขั้นตอนการทำมะนาวนอกฤดูก็มีหลายสำนัก ลองพิจารณาดูแบบไหนทำแล้วสำเร็จก็เอาแบบนั้น สำหรับขั้นตอนการผลิตมะนาวนอกฤดูแบบทั่วไปมีดังนี้

          1.  ให้น้ำให้ปุ๋ยเพิ่มความสมบูรณ์ของต้นมะนาว การให้ปุ๋ยก็ขึ้นอยู่กับชนิดของดิน ถ้าเป็นดินทรายควรใช้สูตร 8-24-24  ดินเหนียว ใช้ 12-24-12 ดินทั่วไปใช้สูตร 15-15-15 หรือ 16-16-16 ใส่ประมาณต้นละ 1 กก. รอบๆทรงพุ่ม ถ้าจะให้ดีแบ่งใส่ทีละน้อยๆ จะดีมาก และควรหาปุ๋ยคอกใส่ไปด้วย อยากให้ดกมากๆก็มูลไก่ ค้างคาว การให้น้ำให้ปุ๋ยนี้ทำก่อนมะนาวออกดอกประมาณ 3 เดือน ประมาณเดือน มิถุนายน เพื่อให้น้ำและปุ๋ยสร้างความสมบูรณ์แก่ต้นมะนาว

          2. การบังคับให้มะนาวออกดอกด้วยวิธีต่างๆ หลังจากบำรุงต้นสมบูรณ์ดีแล้วก็เริ่มบังคับมะนาวด้วยวิธีต่างๆ เช่น  การงดน้ำ  ตัดยอดศึกษาได้จาก วิธีการบังคับให้มะนาวออกนอกฤดู ซึ่งแต่ละวิธีมีความเหมาะสมแตกต่างกันไป เช่น การงดน้ำให้ใบเหี่ยว แต่ถ้าช่วงงดน้ำมีฝนตกลงมาเยอะก็ไม่ประสบผลสำเร็จ ดังนั้นจะใช้วิธีไหนต้องปรับเปลี่ยนตามความเหมาะสมของพื้นที่เอง การบังคับให้มะนาวออกดอกนอกฤดูด้วยการทรมานนั้นอาจทำให้มะนาวโทรมเร็วหรืออาจตายได้ ควรทำด้วยความระมัดระวังและทำน้อยๆก่อนเพราะถ้าผิดพลาดอาจเสียหายมาก

          3. การดูแลดอกมะนาว  เมื่อมะนาวออกดอกแล้วจะมองเห็นมะนาวเป็นปุ่มเล็กๆ ซึ่งระยะนี้อ่อนแอมาก จะมีพวกเพลี้ยไฟและไรแดง เข้ามะทำลายควรฉีดสารเคมีป้องกัน หากเลือกยาที่ไม่เป็นอันตรายต่อแมลง (มะนาวที่สมบูรณ์ดอกจะเป็นดอกสมบูรณ์เพศซึ่งผสมกันเองในดอก แต่ถ้ามีแมลงช่วยในการผสมเกสรการติดผลก็ดีขึ้นอีก) จะทำให้มะนาวติดดอกออกผลดีมาก ช่วงนี้ไม่ต้องให้ปุ๋ยเพราะจะทำให้ดอกร่วง แต่ควรให้น้ำสม่ำเสมอ อย่ามากหรือน้อยเกินไปเพราะจะทำให้ดอกร่วงเหมือนกัน ส่วนการพิจารณาว่าให้น้ำมากน้อยแค่ไหนก็ให้พิจารณาตามพื้นที่เพราะดินแต่ละที่ไม่เหมือนกัน การพิจารณาใบมะนาวก็ได้อย่าให้ใบเหี่ยว ม้วนงอ

          4. การติดผลเล็ก  หลังจากมะนาวผสมเกสรแล้วกลีบดอกร่วงหมด และจะมองเห็นเป็นมะนาวผลเล็กๆขนาดเท่าเม็ดถั่วเขียว ให้พ่นสารเคมีอีกครั้งป้องกันเชื้อราและแมลงต่างๆ การฉีดสารเคมีคั้งนี้ก็เพื่อให้มะนาวผิวสวย ปราศจากร่องรอยการทำลายของแมลง ในระยะนี้มะนาวผลเล็กไม่ควรให้ปุ๋ยเพราะอาจทำให้ผลร่วงได้ และหากมะนาวแสดงอาการมีโรคให้ฉีดยากำจัดให้หมด  ในบางกรณี ที่มะนาวติดผลเล็กๆก่อนกำหนด เราสามารถชะลอให้มะนาวแก่ช้าลงโดยการใช้ปุยยูเรียน (46-0-0) 100 กรัม หรือประมาณ 1 ขีด ละลายกับน้ำ 20 ลิตร ฉีดพ่นให้ผลมะนาวที่มีขนาดเท่าเมล็ดถั่วเขียว ฉีดทุกเดือน เดือนละครั้ง ฉีดประมาณ 2-4 ครั้ง สามารถยืดอายุเวลาการเก็บเกี่ยวได้ประมาณ 1-2 เดือน

          5. การบำรุงผล  เมื่อมะนาวมีขนาดใหญ่เท่าเมล็ดข้าวโพด ควรที่จะให้น้ำมะนาวเป็นระยะอย่างพอเพียง และควรมีการการเพิ่มอินทรียวัตถุให้แก่ดินโดยรอบใต้ทรงพุ่ม อาจจะใส่ปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอกก็ได้ ส่วนปุ๋ยเคมี ก็ใช้ 15-15-15 ในอัตรา 500-1000 กรัม ต่อต้น ในช่วงนี้อย่าให้มะนาวขาดน้ำเด็ดขาดเพราะจะทำให้มะนาวแคะแกร็นได้ อาจให้ปุ๋ยทางใบร่วมด้วยก็ได้